22.06.09

RUDOLF SCHOCK ZINGT SIR ARTHUR BLISS

Sir Arthur Bliss



RUDOLF SCHOCK zingt
SIR ARTHUR BLISS



Met Elisabeth Schwarzkopf, Victoria de los Angeles en Joan Hammond zingt Rudolf Schock in 1948, 1949 en 1950 aan 'the Royal Opera House Covent Garden' te Londen.

Schock is de eerste Duitse zanger, die na de 2e wereldoorlog buiten de grenzen van zijn vaderland mag optreden.




lente 1950:
Schock's Londen-agenda
(Privatarchiv Frau Gisela Schock)


Karl Rankl, artistiek leider en dirigent van de Covent Garden Opera, engageert aankomend talent Rudolf Schock tijdens de Salzburger Festspiele in de zomer van 1948. Hij stelt als voorwaarde, dat Schock zo spoedig mogelijk in staat moet zijn opera's in het Engels te zingen. Voor iemand, die nooit in de gelegenheid was Engels te leren, een zware opgave. Het gaat allereerst om de rol van Rodolfo in 'La Bohème' van Puccini (première al gepland voor 15 oktober 1948) en daarna om achtereenvolgens 'Der Rosenkavalier' van Richard Strauss, Mozart's 'Zauberflöte' en 'La Traviata' van Verdi.
In de première van 'La Bohème' zingt Elisabeth Schwarzkopf de rol van Mimi en in andere rollen zijn onder meer Ljuba Welitsch (Musette), Paolo Silveri (Marcello) en Geraint Evans (Schaunard) te horen. In de voorstelling van
8 november 1948 wordt Mimi gezongen door de Nieuwzeelandse sopraan Joan Hammond. Maria Stader zal naast Schock in 'Die Zauberflöte' als Pamina optreden en in 'La Traviata' opnieuw Elisabeth Schwarzkopf. Karl Rankl dirigeert de meeste voorstellingen.



Elisabeth Schwarzkopf &
Rudolf Schock - Sidney
1949 (Privatarchiv Frau Gisela Schock)


Na het opera-seizoen 1948/1949 neemt Rudolf Schock op uitnodiging van ABC (Australian Broadcasting Commission) een concertreis naar Australië over van de op 8 januari 1948 gestorven tenor-legende Richard Tauber. Schock's opdracht luidt: veertig optredens door heel Australië, die de radio zal uitzenden. Het gaat om orkest-concerten (dirigenten o.a. Otto Klemperer en Rafaël Kubelik) met opera-aria's in de originele taal en 'Liederabende' (o.a. Brahms, Schubert en Wolf) met zes geheel verschillend samengestelde lied-programma's. Als opmaat voor Australië wordt voor 24 mei 1949 nog een Schubert-recital via Radio Singapore afgesproken. Na Australië zal doorgereisd worden naar Nieuw-Zeeland. In Melbourne leest Schock in de krant (!), dat hij ook gedurende het seizoen 1949/1950 aan Covent Garden verbonden blijft. Hij zal de rollen van het vorige seizoen zingen o.a. met de Spaanse sopraan Victoria de los Angeles als Mimi.

'Mme Butterfly' (Londen 1950) Schwarzkopf/Schock

Toegevoegd zullen worden 'Madame Butterfly' van Puccini (o.a. weer met Schwarzkopf) en op de kortst mogelijke termijn (vanaf 1 oktober 1949) de rol van de jonge dichter Hector de Florac in de nieuwe opera van ARTHUR BLISS: 'THE OLYMPIANS'. De doorreis naar Nieuw-Zeeland wordt geschrapt.


SIR ARTHUR BLISS (1891-1975)
was een veelzijdige Engelse componist. Hij schreef orkestmuziek, muziek voor solostem, speciale muziek voor harmonieorkesten en brassbands. Een speciale voorliefde moet hij gehad hebben voor het theater: hij componeerde balletten en veel toneel- en filmmuziek. Tijdens de 2e wereldoorlog was hij hoofd muziek van de BBC en op 29 september 1949 ging zijn opera 'The Olympians' in wereldpremière. Wat opera betreft zou er pas na 10 jaar een tweede (korte) opera volgen: 'Tobias en de Engel'. Dat gebeurde in 1960 en, omdat ik mij de naam van die televisie-opera nog herinner, vermoed ik, dat 'Tobias' ook op de Nederlands televisie is uitgezonden. In 1950 werd Arhur Bliss geadeld en in 1953 kreeg hij de eretitel 'Master of the Queen's Music'.



De première van 'THE OLYMPIANS'
moet een moeizame affaire zijn geweest. Pas in het begin van de jaren zeventig doet Arthur Bliss in een tv-interview een boekje open: De gerenommeerde romanschrijver John Boynton Priestley (1894-1984) schreef het libretto van deze opera over de zich vervelende olympische goden, die conform de legende één maal per jaar afdalen om zich op aarde als rondtrekkend theatergroepje aan gewone stervelingen te manifesteren. Priestley en Bliss zijn nauw betrokken bij de repetities, maar dat blijkt slecht voor hun bloeddruk te zijn. Ze ergeren zich enorm aan de in hun ogen onvoldoende voorbereidingen voor de première: dirigent Karl Rankl (1898-1968) doet van alles op het laatste nippertje en de tijd, die hij voor de repetities uittrekt, is veel te kort. Bovendien praten Rankl en de latere topregisseur Peter Brook (1925) in het geheel niet met elkaar. Ze communiceren uitsluitend door middel van briefjes.
De première van 29 september 1949 wordt gemengd ontvangen: sommige kritieken zijn lovend, andere uitgesproken negatief. Priestley is van mening, dat het eerste bedrijf er prima uit ziet, het tweede gedeeltelijk als los zand aan elkaar hangt en het 3e en laatste bedrijf een schertsvertoning is.

Is er een opname, waarop Rudolf Schock Arthur Bliss zingt?

Rudolf Schock benadrukt in zijn biografie, dat hij de rol van Hector niet in de eerste, maar - 2 dagen later - in de tweede voorstelling van 'The Olympians' zong. In de wereld-première van 29 september 1949 wordt Hector, de mannelijke helft van het aardse liefdespaar, gezongen en gespeeld door de voortreffelijke James Johnston, één van de 'leading tenors' uit de Engelse opera-geschiedenis (zie en hoor hem op 'YouTube').




Toch lijkt het erop, dat er in de archieven van de BBC een (band-)opname ligt van Bliss' opera 'The Olympians' met Rudolf Schock in de rol van Hector. Op zich is dat vreemd, omdat het logischer zou zijn, dat de BBC de wereldpremière met James Johnston had vastgelegd.
Feit is echter, dat op de lijst van radio-uitzendingen in Schock's biografie, Bliss' opera vermeld staat. Het zou dan gaan om één van de latere (beter ingespeelde?) uitvoeringen en wel die met Schock van 18 december 1949. In de aanvullende informatie staat, dat de bandopname bewaard gebleven zou zijn. Voor mij een goede reden, Bliss op te nemen in de 'Faschinatie-reeks'. Ik zou de BBC buitengewoon dankbaar zijn, als zij deze opname alsnog op CD uitbrengt!

Krijn de Lege, 1-9-2009 (eind september 2009 verschijnt: 'Rudolf Schock zingt Anton Bruckner')

Keine Kommentare: